کانون تصویر و مونتاژ هویا

بنابر تصمیم مصوب مرکز حامیم ( مرکز حامیان ایلیا «میم»)  با توجه به شرایط جدید، تا اطلاع ثانوی،

کلیه وبلاگها و سایتهایی که به نحوی در حمایت از معلم بزرگ ایلیا «میم»  فعالیت دارند، به روز

 نخواهند شد مگر در موارد معلوم و هماهنگ.

13/4/87

مواظب باش مونتاژ نشی!

گاهي اين تبليغات و مونتاژها، ظاهري فرهنگي پيدا مي‌كند و مجلات با تهیه عکس از افراد مشهور

و محبوب سعی در جذب مخاطب می کنند.

برای بعضی از مجلات زرد ممکن است اين نوع استفاده به سوءاستفاده منجر ‌شود. به طوری که با استفاده

از امتیاز و موقعیت فرهنگي خود و بدون اجازه و رضايت اشخاص مشهور، عکس آنان را در کنار تصاویر دیگر مونتاژ و بر روي جلد به چاپ می رسانند تا فروش‌شان از اين طريق افزايش یابد. نمونه‌هاي بسيار زيادي را مي‌توانيم به وضوح در کیوسک های روزنامه فروشی و شاکی های خصوصی در دادگاه ها مشاهده كنيم.

در بسیاری از مواقع نه تنها مونتاژ این تصاویر برای این اشخاص نکته مثبتی ندارد بلکه به سابقه و شهرت آنها در اجتماع ضربه اساسی وارد می سازد.

در كشورهاي غربی، عكاسان با دوربين‌هاي حرفه‌اي خود سايه به سايه به دنبال ستاره‌هاي سينما و يا سياستمداران مي‌روند تا از غفلت آن‌ها استفاده كرده و لحظه‌هاي بسيار خصوصي و حساس زندگي آن‌ها را

به تصوير بكشند. واي به روزي كه سوژه، خطايي ناخواسته انجام دهد و يا نكته‌ ي پنهاني و خاصی در

زندگي شخصي خود داشته باشد. آن وقت عكاس، عكس خود را به جرايد و روزنامه‌ها ارائه مي‌دهد و آن‌ها

هم خبر و عكس جنجالي را در بوق و كرنا مي‌كنند تا دلارها را به جيب خود سرازير كنند.

در حال حاضر اين كار تبديل به يك رشته مجزا در عكاسي شده و حتي به اين عكاسان لقب خاصي هم داده‌اند.«عكاساني كه از بي‌آبرو كردن سوژه‌هاي خود نان می خورند.»

در اين ميان بعضي از مجله‌هاي زرد كه پول ندارند تا اين عكس‌ها را خريداري كنند با مونتاژ كردن

عكس‌هاي این اشخاص در كنار هم و درج خبر دزدي از ساير منابع  و حتي پيچ و تاب دادن بيشتر به

خبر از آب گل آلود ماهي مي‌گيرند تا فروششان بالا برود.

گاهي برای معرفي و فروش يك كالا از چهره‌ي افراد شناخته شده و مشهورمانند هنرپيشه هاي بزرگ سينما، ورزشكاران و ... استفاده مي‌كنند كه البته اين نوع تبلیغ عموماً به فریب مشتری منجر مي‌شود چرا که تبلیغاتی كه با تصوير چهره های مشهورهمراه می شود تاثيرگذاري آن چندين برابر خواهد شد. بنابراین گاهی افراد بدون هيچ‌گونه تحقيق و شناختي فقط به صرف حضور شخص محبوبشان به عنوان معرفي و تأييد كالا، مبادرت به تهيه‌ي آن مي‌نمايند.
اینگونه تبلیغات در صورتی باعث تضعیف این طیف از چهره ها می گردد که کالای تهیه شده از کیفیت خوبی برخوردار نبوده و یا نوع کالا مناسب و در شأن این اشخاص برجسته نباشد.
در ایران چندین سال است که به طور محدود از این نوع تبلیغات برای معرفی کالا استفاده می شود بنابراین می توانید به راحتی احساس خود را درباره شخص محبوبتان بعد از تهیه کالا بسنجید.  

روغن موتور جي . تي . ايكس . بخريد، چون ديويد بكهام را دوست داريد!

در اين تبليغ ، ديويد بكهام در حالي كه يك بسته روغن جي . تي . ايكس را در دست دارد ديده مي شود. ديويد بكهام مورد علاقه بسياري افراد است اما نه به خاطر اينكه او انساني مثبت از هر جهت است، بلكه به اين علت كه فوتباليست خوبي است. خيلي ها دوست دارند بكهام باشند و البته نيستند، بنابراين سعي مي كنند حتي المقدور مثل بكهام زندگي كنند درنتیجه روغن جي . تي . ايكس مي خرند! با استفاده از تصاوير چهره هاي پرطرفداري مانند ستارگان سينما، ورزشكاران، قهرمانان، خوانندگان و ... در آگهي هاي تبليغاتي، محبوبيت اين فرد به كالاي مورد نظر منتقل مي شود.

از تبلیغ تا تخریب

تبليغات و مونتا‍ژ عكس درباره اشخاص به قصدهاي مختلفي انجام مي‌شود:

 به همين سادگي، به همين بد مزه گي

گاهي مونتاژ عكس تنها در حوزه شخصي و خانوادگي افراد صورت مي‌گيرد و بعد اجتماعي و تبليغاتي آن بسيار ضعيف است. اما بعضي از اين مونتاژها اگر به قصد بدي انجام شود پيامدهاي مخربي را براي تداوم روابط خانوادگي به دنبال خواهد داشت.

نمونه اي از اين نوع دستكاري هاي عكس را مي توانيم در فيلم «ازدواج به سبك ايراني» مشاهده كنيم. در اين فيلم كساني كه مخالف ازدواج دختر و پسري كه همديگر را دوست داشتند بودند با درست كردن يك عكس مونتاژي از داماد، قصد بر هم زدن عروسي را داشتند. آنها عكس داماد را در ميان دو دختر غريبه مونتاژ كردند تا به اين وسيله بتوانند نظر دختر و پدرش را نسبت به داماد تغيير دهند و آنها را از سر گرفتن اين ازدواج منصرف كنند. داماد هم كه از قضيه بو برده بود براي اينكه به درگيري ها خاتمه دهد چهره

ديگري را به جاي عكس خودش قرار داد تا به اين وسيله ثابت كند كه به راحتي مي توان چهره هر كسي

را در موقعيت هاي مختلفي مونتاژ كرد.

   خوب یا بد؟

هیچ چیز به طور مطلق خوب یا بد نیست اما تبلیغات می گوید یک چیز یا مطلقا بد است و یا مطلقا خوب!

تبلیغات همیشه راست نیست، همیشه دروغ هم نیست. بلکه در اکثر مواقع ترکیبی از راست و دروغ است. البته طوری که اعتماد تو را جلب کند وذهنت را برای خوراک های بعدی آماده سازد. در تبلیغات تلویزیونی و یا در پوسترهای تبلیغاتی، فلان کالا را آنچنان پرزرق و برق و زیبا نشان می دهند که وقتی از نزدیک آن را می بینی چشمهایت باور نمی کند. درحقیقت آنها به طور واضح دروغ نمی گویند بلکه نیمی از حقیقت ( معایب کالا) را پنهان می کنند و روی نیمه مثبت و زیبای آن مانور می دهند و یا آنقدر نیمه مثبت را بزرگ می کنند که تو نیمه منفی را خودبخود نمی بینی.

نورپردازی و موسیقی و رنگ و زاویه تصویر... همگی در جهت فریب دادن ذهن من وشما است كه ما را هدایت به انتخابي بی اختیار می کنند. به بیان دیگر تبلیغات بی سر و صدا و با زباني خوش عقیده ی دلخواه را به ما تزریق می کند. تا زمانیکه تبلیغ یک کالا در میان باشد معمولا راست و دروغش فقط به جیب افراد صدمه می زند. اما اگر تبلیغات و دستكاري و مونتاژ مربوط به شخصیت یک فرد باشد چه؟

از کجا تا نا کجا ...

نمونه های اولیه عکس های دستکاری شده در مطبوعات، زمانی رواج پیدا کرد که ورود دوربین ها به دادگاه ها ممنوع اعلام شد، بنابراین تصاویری از جلسات دادگاه به صورت نمایشی بازسازی و عکس هایی از این صحنه ها در کنار هم مونتاژ و چاپ می شد. شیوه ای که امروزه هم در بسیاری از نشریات و حتی برنامه های تلویزیونی مورد استفاده قرار می گیرد. با این وصف آیا می توان برای درستی خبر به رسانه ها و نشریات اعتماد کرد؟

دانشگاه «ویسکانسن» درآمریکا برای رسیدن به اهداف خود از یک عکس مونتاژی برای معرفی دانشگاه خود استفاده کرد. این عکس با این هدف تهیه شد که نشان دهد دردانشگاه ویسکانسن، تبعیض نژادی وجود ندارد و سیاه پوستان درکنار سفید پوستان دوستانه و آزادانه درس می خوانند! روسای این دانشگاه، تمام تابستان را برای پیدا کردن یک عکس مناسب که شعارشان را تایید کند گشتند اما چیزی پیدا نکردند بنابراین تصمیم گرفتند دست به مونتاژ چند عکس بزنند. نتیجه کار شبانه روزی آنان عکس زیر می باشد!در این عکس تصویر یک سیاه پوست را درمیان جمعیت سفید پوستان می بینیم که البته عکس سفیدپوستان (دست راست) درسال 1993 گرفته شده در حالی که عکس جوان سیاه پوست متعلق به سال 1994 می باشد.

معصومیت از دست رفته

درواقع دستکاری درعکس ها خیلی زود شروع شد ، عکاسی ازحدود سال 1860میلادی

معصومیت خود را از دست داد. یعنی تقریبا 35 سال بعد از تولد اولین عکس  حدود 182۶ البته

تنها افراد متخصص از این ترفندها مطلع بودند و تا سال ها این دستکاری ها از چشم بسیاری

از مردم پوشیده ماند! شاید وجود کامپیوتر و اینترنت که اغلب ابزاری در دست سودجویان است

باعث اطلاع عموم مردم از این نوع ترفندها شده است.

این هم اولین عکس دستکاری شده

در این عکس سر» آبراهام لینکلن « رئیس جمهور آمریکا، بر روی بدن سیاستمداری به

 نام » کال هونز« مونتاژ شد حدود سال 1860میلادی.

کال هونز                                                               آبراهام لینکلن

مستند با کدام سند؟

 کلمه مستند در ذهن ما چه چیزی را تداعی می کند؟

همانطور که عکس های مستند، واقعیت را به ما نشان می دهند، عکس های دستکاری شده

 پنجره ها را به روی دیدگان ما می بندند. در واقع کلمه «مستند» ذهن بیننده را وادارمی کند

 تا هرچیزی را که می بیند سریعا باورکند!

 اما در طول تاریخ از همین کلمه «مستند» سوء استفاده های بیشماری شده است

 و همیشه قدرتمندان هرحکومت با ترفندی به نام عکس و فیلم های مستند سعی کرده اند تا دروغ

 را به جای واقعیت به مردم القاء کنند.

 این حق هر انسانی ست که واقعیت را بداند تا بتواند به درستی، وقایع را تجزیه و تحلیل کند

ولیکن در بسیاری موارد ما از این حق محروم هستیم!

در «مونتاژ» معمولا از تصاویرواقعی استفاده می شود اما زمانی که این

 تصاویر واقعی در کنار هم قرار می گیرند و با هم تلفیق می شوند معنی و مفهوم

 جدیدی به دست می آید که گاهی این مفاهیم  جدید کاملا دروغین است